Categorie: Publicaties

Gratis geld voor iedereen

20 oktober 2014 · Categorieën: Publicaties

Ageren tegen de status quo
We leven in tijden waarin bijbelse visioenen uitkomen. Netvliesimplantaten geven blinde mensen weer gedeeltelijk zicht en elke mond kan worden gevuld. Maar echte vooruitgang begint bij wat de kenniseconomie niet kan produceren: wijsheid over het leven. In zijn nieuwe boek ‘Gratis geld voor iedereen’ houdt historicus Rutger Bregman (1988) een pleidooi voor ideeën die de wereld kunnen veranderen.

gratisgeld

Volgens de auteur is het probleem niet dat we het niet goed hebben, maar dat de kennis ontbreekt over hoe het beter kan. Want ondanks dat we eten hebben, een dak boven ons hoofd, onderwijs en al hetgeen wat voor mogelijk wordt gehouden, zijn we niet gelukkig. Het boek neemt de lezers mee door de geschiedenis en laat hen kennis maken met ideeën die tegen de tijdgeest ingaan. Hij pleit voor het openstellen van grenzen, de invoering van het basisinkomen, een werkweek van 15 uur, een ander belastingstelsel en het uitroeien van armoede. Bregman schetst utopieën die niet afgerond zijn, maar waarin de verbeeldingskracht en de hoop levend en actief zijn. Originaliteit is een obsessie van deze tijd, maar daar laat Bregman zich niet door leiden. Er wordt niets gezegd wat nog niet eerder is aangekaart. De synthese, de timing en toepassingen van oude ideeën op nieuwe uitdagingen, die zijn origineel.

‘De moeilijkheid is niet zozeer het ontwikkelen van nieuwe ideeën, maar het ontsnappen aan de oude,’ zei John Maynard Keynes (1838 – 1946) en Bregman opent daarvoor deuren. Zekerheden zijn uit den boze, het stellen van vragen en het opperen van opties de nieuwe maatstaaf.
Lara Tanke
www.rutgerbregman.nl, www.correspondent.nl

De Afluisterstaat

16 juni 2014 · Categorieën: Publicaties

afluisterstaat-lr

De NSA en de Amerikaanse spionage- en afluisterdiensten
Edward Snowden, een voormalige NSA-systeembeheerder, heeft een enorm aantal geheime documenten van de NSA in bezit. Glenn Greenwald is de journalist die samenwerkt met klokkenluider Edward Snowden en de eerste artikelen in The Guardian schrijft over de afluisterpraktijken van de Amerikaanse overheid. Samen bedenken ze een strategie om de schokkende, topgeheime documenten naar buiten te brengen.

Zo wordt in ‘De Afluisterstaat’ van Greenwald duidelijk dat er bewust is gekozen om eerst te onthullen dat de NSA miljoenen Amerikanen bespioneert. Dan heb je de aandacht van de Amerikanen, volgens Greenwald. Daarna volgt de onthulling dat berichten verstuurd via Google, Facebook, Skype en andere internetbedrijven worden onderschept. Dan heb je de aandacht van de rest van de wereld. Daar bovenop komt dat enorme drama van die mysterieuze jongen (Snowden) die geheime documenten had gestolen en zijn leven in de waagschaal stelt om die geheimen te lekken. Dat is entertainment. En dat werkt volgens Greenwald. Het boek met het spannende verhaal van Snowden en Greenwald, aangevuld met nieuwe informatie over het ongekende machtsmisbruik van de NSA en niet eerder verschenen documenten, leest inderdaad als een thriller.

Greenwald is kritisch op de gevestigde media. Hij keert zich fel tegen hun gewoonte overheidskritische reportages niet te publiceren. De grootste onthullingen moeten volgens Snowden en Greenwald nog komen; het is de volgende stap in de strategie. Het debat is in ieder geval gaande. Niet alleen over wat de inlichtingsdiensten doen, maar ook over privacy, de macht van de overheid, de Verenigde Staten, en de rol van de journalistiek.
Glenn Greenwald – De afluisterstaat – Edward Snowden, de NSA en de Amerikaanse spionage- en afluisterdiensten – Lebowski 2014
Marrie de Priester
www.lebowskipublishers.nl

Kapitalisme in de 21ste eeuw

19 mei 2014 · Categorieën: Publicaties

Groeiende ongelijkheid in de westerse wereld
Met zijn boek over de groeiende ongelijkheid in de westerse wereld veroorzaakt de Franse econoom Thomas Piketty een internationale storm. ‘Capital in the Twenty-First Century’ is gebaseerd op een enorme database van gegevens over inkomen en vermogen van de afgelopen 200 jaar. Wat Piketty ontdekte? De economische ongelijkheid neemt sinds de jaren tachtig weer flink toe. Wie rijk is, zal nog rijker worden, terwijl degene die werkt steeds verder achterop raakt. Als overheden niet ingrijpen, gaan we terug naar de extreme ongelijkheid van de negentiende eeuw, waarschuwt Piketty. Dat is gevaarlijk, vindt hij, want extreme ongelijkheid is schadelijk voor de democratie. Een ongelijke verdeling van vermogen betekent een onevenwichtige verdeling van zeggingskracht en invloed.

Piketty-lr

Een paar van zijn voorgangers, zoals Karl Marx en Adam Smith, zeiden het al: het kapitalisme zou zichzelf vernietigen. De groeiende ongelijkheid zou de sympathie voor het communisme hier in het Westen wel eens kunnen aanwakkeren. Hoewel de vergelijking tussen Piketty en Karl Marx, die de basis voor het communisme legde, al meerdere malen is gemaakt, zijn er ook verschillen. Volgens Marx zou gelijkheid er vanzelf komen, terwijl Piketty beweert dat we gelijkheid zelf moeten creëren via fiscale ingrepen, herverdeling van rijkdom, inflatie en monetaire politiek. Al geeft Piketty de voorkeur aan de invoering van een progressieve inkomensbelasting.

Gaan we terug naar een situatie als in de negentiende eeuw, of gaan we op weg naar een nieuw kapitalisme? Een wereldwijde, progressief oplopende belasting voor vermogens boven een miljoen zal niet alleen op bezwaren stuiten, maar is ook moeilijk te organiseren. Hoewel we allemaal in een rechtvaardigere wereld zouden willen leven, doen we daar tot op heden weinig concreets voor. Die intellectuele luiheid is voorlopig nog een van de grootste problemen van vandaag de dag.
Thomas Piketty – Capital in the Twenty-First Century – Harvard University Press 2014
Romy van Dam

www.managementboek.nl

Het Nieuwe Nietsdoen

22 april 2014 · Categorieën: Publicaties

Meer genieten, minder werken
Ruim vijftien jaar nadat het woord ‘onthaasten’ zijn intrede deed, hebben we het drukker dan ooit. De gemiddelde Nederlander voelt het leven aan zich voorbij razen. Politicoloog, planoloog, journalist en schrijver Gerhard Hormann laat je kennismaken met zijn nieuwe manier van leven. In zijn nieuwe boek ‘Het Nieuwe Nietsdoen – Ontdek het geheim van een heerlijk simpel leven’ legt hij in een paar stappen uit hoe het kan: meer genieten, minder werken.

Het-Nieuwe-Nietsdoen-lr

‘Het lijkt wel of we ons aan het begin van de eenentwintigste eeuw in een patstelling bevinden: het klimaat vraagt om minder, de economie om meer, de mens vraagt om vertraging, de samenleving om versnelling.’ Zo citeerde Hormann schrijfster en filosofe Joke Hermsen. Terwijl de overheid de regels rondom bijstandsuitkeringen steeds verder aanscherpt, pleit Hormann in zijn nieuwe boek voor een onvoorwaardelijk basisinkomen en een omgekeerde werkweek: twee dagen werken, vijf dagen vrij. ‘Het Nieuwe Nietsdoen’ is een kritisch verslag dat de lezer aan het denken zet. Het gaat over onthaasten in een nieuw tijdperk en ontspannen in een maatschappij die 24 uur per dag doordendert.

Nietsdoen is voor veel mensen niet eenvoudig, want in de participatiemaatschappij draait alles in de eerste plaats om arbeidsparticipatie. Gerhard Hormann beschrijft hoe hij zelf stap voor stap, met vallen en opstaan, de kunst van het nietsdoen onder de knie krijgt. Langzaam vindt hij zijn weg naar een ‘simpeler’ leven waarin het niet gaat om het vergaren van bezit, het verhogen van status en continu online zijn. Wat ooit begon met het simpelweg aflossen van zijn hypotheek, blijkt voor Hormann de voorbode van een compleet ander leven.
Gerhard Hormann – Het Nieuwe Nietsdoen – Ontdek het geheim van een heerlijk simpel leven – Just Publishers 2014
Romy van Dam

Als burgemeesters zouden regeren

24 maart 2014 · Categorieën: Publicaties

Opkomende steden
Het democratisch systeem gaat een moeilijke tijd door, dat is duidelijk. De parlementaire democratie die bijna 200 jaar geleden is ontworpen, biedt niet langer een antwoord op onze hedendaagse problemen. Veel mensen hebben door de jaren heen het gevoel gekregen dat hun stem geen waarde meer heeft. De nationale politiek en politici luisteren niet. Het vertrouwen in hen is weg.

Week-12-Als-burgemeesters-zouden-regeren

Volgens Amerikaans politicoloog Benjamin Barber zijn onze steden in staat om belangrijke globale problemen aan te pakken. De mens is een verstedelijkte soort en we voelen ons thuis in de stad. Meer dan de helft van de wereldbevolking woont in stedelijk gebied. Dit percentage zal naar verwachting alleen nog maar verder oplopen. Burgers voelen zich meer betrokken bij het lokale bestuur en de burgemeesters van de stad, want zij zijn degenen die tastbare resultaten weten te leveren. Daarbij herkennen mensen zich in de burgemeesters, ze komen uit de buurt, het zijn homeboys.

Steden die regeren. Dat zou een alternatief zijn voor de vele partijen die steeds meer op elkaar zijn gaan lijken, de kieslijsten en de beloften die niet worden nagekomen. Maar om als stad een sterke stem te hebben in mondiale zaken en om werkelijk iets te kunnen bereiken, zullen ze volgens Barber eerst hun krachten moeten bundelen. Dat zou volgens de politicoloog het begin zijn van een nieuwe wereld met de meest democratische aanpak van mondiale problemen die ooit heeft bestaan. Een wereld waarin grenzen overschreden worden en steden en burgers vaker en eenvoudiger kunnen samenwerken en communiceren. Een herleving van de democratie.
Romy van Dam
www.ifmayorsruledtheworld.com

De kracht van het paradijs

17 maart 2014 · Categorieën: Publicaties

De route naar een nieuw Europa
De Europese Unie is na de tweede wereldoorlog stap voor stap opgebouwd. Maar de crisis van de afgelopen jaren woedt als een storm over Europa en zet alle zekerheden op losse schroeven. China daarentegen, beschikt over een grote hoeveelheid energie, die zich vertaalt in grote projecten, grote steden en grensoverschrijdende ambities. Het land ontpopt zich als een economische en militaire grootmacht. China subsidieert zijn ‘nationale kampioenen’ met miljarden om het ongesubsidieerde westerse bedrijfsleven weg te concurreren. Belangrijke markten als het bankwezen, de energiesector en de bouwwereld worden door China afgeschermd, terwijl de EU-landen Chinese investeerders op die terreinen verwelkomen. Hoe het verder moet met Europa? Jonathan Holslag, hoofd van het Brussels Institute of Contemporary China Studies, bespreekt in zijn boek ‘De kracht van het paradijs – Hoe Europa kan overleven in de Aziatische eeuw’ een plan tot wederopbouw.

Week 10 Europaradijs lr

Al jarenlang begeeft Jonathan Holslag zich tussen Aziatische en Europese diplomaten. Hij ziet hoe de geloofwaardigheid van de Europese Unie steeds verder afneemt. Toch is Europa volgens hem nog altijd ‘het paradijs’. Wie op de hoogte is van de levenskwaliteit in andere werelddelen, begrijpt wat hij bedoelt. Maar Holslag is wel van mening dat Europa opnieuw moet worden uitgevonden. We moeten op zoek gaan naar een gezamenlijke visie die de burgers verenigt. Kwaliteit, creativiteit, duurzaamheid en ambachtelijkheid zijn de kenmerken waarmee de Europese economie zich wereldwijd kan onderscheiden. Holslag droomt van een paradijs waarin burgers individuele verantwoordelijkheid nemen en bedachtzamer consumeren. Een plek waar landbouw kleinschaliger is, de lokale economie weer kan gaan bloeien en waar mensenrechten worden gewaarborgd. Bij zijn ideeën zijn kanttekeningen te plaatsen, maar gedurfd en inspirerend is het verhaal van Holslag zeker.
Jonathan Holslag – De kracht van het paradijs – Hoe Europa kan overleven in de Aziatische eeuw – De Bezige Bij 2014
Romy van Dam

www.vub.ac.be

De noodzaak van een utopie

10 maart 2014 · Categorieën: Publicaties

Een solidair systeem
We zijn aangekomen in het tijdperk dat door middeleeuwers werd gezien als utopia. Wij zijn rijker, gezonder en veiliger dan ooit. Desondanks heerst er een ‘met-mij-gaat-het-goed-met-ons-gaat-het-slecht-gevoel’. Nederlanders zijn individueel gelukkig, maar maken zich collectief zorgen over de toekomst, het land en de wereld. We verlangen terug naar vroeger. De tijd waarin we volgens velen nog solidair samenleefden. Maar hoe kunnen we onze blik weer richten op de toekomst? Wat is ónze droom van een betere wereld? Wat is de droom van de generatie van nu?

Week 9 De Noodzaak Van Een Utopie lr

Een utopie zegt veel over de toekomst, maar nog meer over de tijd waarin het toekomstbeeld bedacht is. Het wordt gevormd door het maatschappelijk onbehagen van een gemeenschap die verlangt naar iets beters. Al leven we volgens onze voorouders in een luilekkerland, toch heerst er nog steeds een gevoel van onbehagen. We willen vooruit, we weten alleen niet hoe. Want waar moeten we nog voor strijden?

Rutger Bregman, historicus en schrijver, pleit voor de terugkeer van het utopisch denken. ‘Politiek is een kwestie van probleemmanagement geworden en wie nu aan de toekomst denkt, praat al snel over technologische vooruitgang: een nieuwe smartphone, robotauto’s of machines die volautomatisch ons voedsel zullen bereiden. We lijken nog niet te beseffen dat we ons daardoor heel anders zullen gaan gedragen, dat de maatschappij heel anders ingericht zal zijn en dat onze moraal en onze ethiek zullen veranderen.’ Het wordt tijd om na te denken over onze huidige kijk op vooruitgang en over een nieuwe vorm die we hieraan kunnen geven.
Rutger Bregman – De geschiedenis van de vooruitgang – De Bezige Bij 2013
Romy van Dam

www.rutgerbregman.nl

‘Three Horizons’ door Bill Sharpe

2 december 2013 · Categorieën: Publicaties

Toekomstig bewustzijn
Three Horizons is een simpel en intuïtief framework voor ‘toekomstig bewustzijn’: toekomstdenken en strategie binnen organisaties. Onderzoeker Bill Sharpe is auteur van ‘Three Horizons – The Patterning of Hope’. Op uitnodiging van Dutch Future Society gaf hij bij Seats2Meet in Utrecht een lezing over het toepassen van dit raamwerk in de praktijk.

Three Horizons

Three Horizons is een framework dat onze hersenen oprekt met behulp van brede kennis over de toekomstige mogelijkheden van het hier en nu. De eerste horizon is het meest dominant, en gaat over de normale uitvoering van de standaardactiviteiten binnen een organisatie. Omdat de wereld verandert, dus aspecten daarbinnen ook veranderen, is business as usual niet geschikt voor het uiteindelijke doel. Als innovatie effectiever wordt dan het oorspronkelijke systeem en innovatie aangewakkerd wordt, zitten we in de tweede horizon. Dit heet ook wel het ‘innovator’s dilemma’. Je kunt dan vervolgens investeren in innovatie die het huidige systeem zou kunnen verbeteren, zodat na verloop van tijd nieuwe kernactiviteiten ontstaan. De derde horizon is de lange-termijnopvolger van de eerste horizon, namelijk radicale innovatie waarmee een compleet nieuwe manier van werken wordt geïntroduceerd. In deze horizon komt er een nieuwe organisatie tot stand.

Het boek geeft uitleg over Three Horizons en de werkwijzen die daarbij horen, met de daadwerkelijke toepassing in verschillende case studies van onder andere onderwijs en gezondheidszorg. Bill Sharpe verkondigt zijn eigen denkwijze over Three Horizons met: ‘that we have within us a far deeper capacity for shared life than we are using, and that we are suffering from an attempt to know our way into the future instead of live our way.’
Bill Sharpe – Three Horizons – The Patterning of Hope – Triarchy Press 2013
Diana Sleegers
www.internationalfuturesforum.com
www.dutchfuturesociety.nl

Alles wordt anders. Of toch niet?

14 november 2013 · Categorieën: Publicaties

Vergissen is menselijk. En vermakelijk. En leerzaam.
Dit boek gaat over innovaties. Of beter: over de onvoorspelbaarheid ervan. In het verleden hebben tal van deskundigen geprobeerd maatschappelijke en wetenschappelijke ontwikkelingen te voorspellen. Zo meende de topman van IBM dat er in de wereld slechts plaats was voor vijf grote computers. Albert Einstein dacht dat we nooit gebruik zouden kunnen maken van kernenergie. Tien jaar later viel de eerste atoombom op Japan. Enige tijd daarna dacht een Amerikaanse stofzuigerfabrikant dat het niet lang zou duren voor hij stofzuigers op atoomkracht kon leveren. Ook hij sloeg de plank mis.

cover_alles275

Alles wordt anders. Of toch niet? beschrijft 150 miskleunen van beroemdheden over belangrijke vernieuwingen en veranderingen in binnen- en buitenland, op het gebied van cultuur, wetenschap, economie en politiek. Shakespeare zou een eendagsvlinder zijn. Aan de gitaarmuziek van de Beatles was volgens Decca geen behoefte en de vader van de gebroeders Wright meende dat vliegen was voorbehouden aan engelen. Het liep allemaal anders. Dit boek geeft aan hoe en waarom, op toegankelijke, populair-wetenschappelijke wijze.

In de inleiding van ‘Alles wordt anders. Of toch niet?’ adviseert Willemijn Rinnooy Kan voortaan ook de jonge garde te laten meedenken over hun toekomst. Die voelt namelijk niet de lasten van oude waarden. En om het boek compleet te maken, geven vijf Nederlandse trendwatchers, waaronder Hilde Roothart van Trendslator, ons hun visie op de toekomst. Daar kunnen we ze over enkele jaren op afrekenen, beloven ze.
Peter de Ruiter
www.alleswordtanders.nu
www.pixelperfectpublications.com

Pubers aan het werk in Nederland

28 oktober 2013 · Categorieën: Publicaties

De kwetsbaarheid van de jonge consument
In het boek ‘Pubers aan het werk in Nederland – De kwetsbaarheid van de jonge consument’ omschrijven Kristoffel Lieten en Sarah de Vos de puber in de leeftijdscategorie van 12 tot 15 jaar als de nieuwe autonome consument. Volgens de onderzoekers worden de bijbaantjes van pubers doorgaans gezien als leerzaam, bijvoorbeeld omdat ze met geld om leren gaan en assertiever worden. Dit boek laat echter zien dat deze pubers in de meeste gevallen ook grote risico’s lopen en kwetsbaar zijn.

9200000015494238-1

In Nederland werken veel pubers. Dit werk wordt meestal aangeduid als ‘bijbaan’ of ‘vakantiewerk’. De meest voorkomende zijn bijvoorbeeld vakken vullen en krantenwijken. In veel gevallen is er bij puberbaantjes echter sprake van kinderarbeid, waarbij doordat de positieve effecten van een bijbaan worden benadrukt, de (inter)nationale regels worden overtreden. Het boek laat door de ogen van pubers zien dat een bijbaan lang niet altijd positief is en dat deze positieve effecten dus nauwelijks een rol spelen.

Zo is gebleken dat zij vooral werken omdat ze het geld nodig hebben voor de nieuwste gadgets, zoals een smartphone, en niet omdat het leuk of leerzaam is. Het hebben van een smartphone is voor deze groep een statussymbool. Werkgevers maken handig gebruik van jonge en goedkope krachten, waarbij er vaak niet eens controles plaatsvinden. Met de studie willen de onderzoekers inzicht geven in de wereld van de opgroeiende tiener en zijn of haar relatie met werk, inkomen, consumptie- en groepsdruk. Het boek geeft zicht op de motivatie van deze kwetsbare groep jonge consumenten, behandelt de omvang van misstanden en wetgevingen en laat de gevolgen voor onderwijs en vrijetijdsbesteding zien.
Kristoffel Lieten en Sarah de Vos – Pubers aan het werk in Nederland – De kwetsbaarheid van de jonge consument – Boom Lemma 2013
Diana Sleegers
www.boomlemma.nl