Categorie: Publicaties

Gesluierde vrijheid

24 februari 2015 · Categorieën: Publicaties

Emancipatie van moslima’s
Naema Tahir lijkt zelf het beste voorbeeld van een geëmancipeerde moslima. Ze is de dochter van Pakistaanse ouders, studeerde rechten in Leiden en werkte als jurist op het gebied van mensenrechten. Daarnaast is ze columnist en schrijfster van boeken over het leven van moslima’s in de westerse wereld en verschijnt ze (zonder sluier) regelmatig in televisieprogramma’s als Zomergasten en Buitenhof. Ze neemt een kritische houding aan in het multiculturele debat. Want het idee van westerlingen, zonder sluier is goed en met sluier is slecht, is veel te kort door de bocht. In werkelijkheid zijn er vijftig tinten groen (groen is de kleur van de islam) legt ze uit in haar nieuwste boek ‘Gesluierde vrijheid’.

Gesluierdevrijheid

De meeste moslima’s schipperen steeds tussen twee werelden. Aan de ene kant richten ze zich op de vrije westerse wereld waarin ze hun eigen keuzes kunnen maken op het gebied van studie, werk en relaties. Aan de andere kant leven ze volgens oosterse waarden waarin de drie g’s van geloof, gezin en gemeenschap voorop staan. Ze streven naar een vorm van emancipatie die verenigbaar is met hun religieuze en culturele achtergrond, niet naar een volledige breuk daarmee. Moslima’s die afstand willen nemen van hun islamitische wortels moeten soms breken met hun familie en gemeenschap, wat veel verdriet en ellende oplevert. Wie er voor kiest om een goede moslima te worden, zal zich moeten schikken in haar rol. Dat biedt rust en zekerheid, maar dan is er ook weinig ruimte voor persoonlijke keuzes en ontwikkeling.
Naema Tahir – Gesluierde vrijheid – De moslima in de moderne wereld – Prometheus 2015
Hilde Roothart
www.uitgeverijprometheus.nl

Het Holistische Tijdperk

17 februari 2015 · Categorieën: Publicaties

De eeuw van duurzame ontwikkeling
‘De tijd kantelt,’ zegt hoogleraar transitiekunde Jan Rotmans, ‘want we leven in een verandering van tijdperken en niet in een tijdperk van veranderingen.’ Hij bevindt zich in goed gezelschap want woorden als transitie en revolutie worden ook door andere onderzoekers en auteurs veelvuldig gebruikt. Denk aan ‘The Third Revolution’ van Jeremy Rifkin en ‘Makers – The New Industrial Revolution’ van Chris Anderson. Volgens de laatste moeten we het heil verwachten van de nieuwe makersbeweging, de zogenaamde maker movement, die op basis van doe-het-samen de bestaande orde verstoort.

SustainableDevelopment

Maar er is meer aan de hand. Zo beschrijft Jeffrey D. Sachs in zijn nieuwe boek ‘The Age of Sustainable Development’ hoe burgers wereldwijd op holistische wijze schijnbaar onoplosbare problemen op ecologisch en politiek gebied te lijf kunnen gaan. Holistisch? Is dat niet een term die iets van doen heeft met antroposofie en ‘The Age of Acquarius’? Vaag. En toch durft de zeer gerespecteerde Sachs deze term in de mond te nemen voor de veranderingen die zich in deze eeuw voordoen.

De kanteling vindt plaats door de overgang van een economie die bestaat dankzij de winning van fossiele grondstoffen naar een duurzaam tijdperk op basis van hernieuwbare energie. Dat vraagt om een nieuw wereldbeeld op holistische grondslag. Oplossingen worden niet gevonden door de complexiteit te ontrafelen maar door vraagstukken in samenhang en op basis van de onderlinge verbanden te bekijken. Zoals Sachs aangeeft dat ecologische, sociale en politieke uitputting met elkaar samenhangen en dat problemen dan ook alleen op holistische wijze kunnen worden opgelost.
Jeffrey Sachs – The Age of Sustainable Development – Columbia University Press 2015
Hilde Roothart

www.jeffsachs.org

Moet kunnen door Herman Pleij

13 januari 2015 · Categorieën: Publicaties

hermanpleijtrendslog

Zoektocht naar een Nederlandse identiteit
Volgens Herman Pleij zijn de historische wortels van de Nederlandse identiteit zoek. De emeritus hoogleraar middeleeuwse letterkunde toont in zijn nieuwe boek ‘Moet kunnen – Op zoek naar een Nederlandse identiteit’ (2014) aan dat Nederlanders als geen ander compromissen sluiten en draagvlakken creëren. Maar komen deze gedragsvormen voort uit de nederzettingsgeschiedenis of zijn ze door de Nederlanders zelf gemaakt? Aan de hand van losse essays wordt inzicht gegeven in de kernaspecten van de Nederlandse identiteit.

Wat inhoudt: onze veronderstelde botheid en betweterigheid. De antipathie tegen kapsones, de Hollandse gezelligheid en de lof van de middelmaat. Vooral niet te vergeten: het Nederlandse gezeur en gezanik. Karaktereigenschappen die ontstaan zijn ten gevolge van de rol van het water, het calvinisme, het stadse leven en de tolerantie, legt Pleij uit in de historiografie. Als voorbeeld noemt hij het ‘doe eens normaal man’-incident tussen Geert Wilders en premier Mark Rutte (2011). Wie in Nederland een hoge positie bekleedt en naast zijn schoenen gaat lopen, krijgt dat volgens de auteur zeker te horen. ‘De eeuwenlange populariteit van de middelmatigheid is te danken aan de positieve resultaten voor de samenleving. Door de middelmaat wordt het gelijkheidsstreven bevorderd en maatschappelijke onrust gedempt.’

Aan de hand van de hoofdstukken kan er een lijst van alle eigenschappen worden gemaakt die door de jaren heen aan Nederlanders zijn toegedicht. Deugdzaam, arrogant, recht door zee, traag, bot, vader en ruimhartig (‘moet kunnen’). Maar de ondertitel impliceert niet voor niets: op zoek naar een identiteit in plaats van de identiteit. Want wat de Nederlandse identiteit is, blijft een vraagteken. De zoektocht is na dit boek nog niet afgerond, maar Pleij maakt wel een goed begin.
Herman Pleij – Moet kunnen – Op zoek naar een Nederlandse identiteit – Prometheus Bert Bakker 2014
Lara Tanke
www.uitgeverijprometheus.nl 

De Helweek van Bertrand Larssen

22 december 2014 · Categorieën: Publicaties

dehelweektrendslog

Doorbreken van vaste patronen
De Helweek: een week waarin je eindelijk weer eens goed voor jezelf zorgt. Dat lijkt in contradictie met de titel van het boek, maar volgens auteur Erik Bertrand Larssen geeft die ene week plezier voor het hele leven. Het is de bedoeling dat je een week lang je oude ik vervangt door een bewustere versie van jezelf. Verspil geen tijd aan sociale media, kletspraatjes of televisie. Het doel is om bergen te verzetten en aan jezelf te bewijzen dat je veel meer kunt dan je denkt.

De Helweek is gebaseerd op de gelijknamige helweek van het Noorse leger waarin rekruten getest worden op hun geschiktheid om officier te worden. De achterliggende gedachte is dat je onder weerstand en extreme omstandigheden, dus buiten je comfortzone, het meest en het snelst leert. In het eerste deel van het boek beschrijft Betrand hoe hij tot het concept is gekomen. In het tweede deel beschrijft hij hoe de methode van het boek moet worden toegepast.

Op maandag gaat De Helweek van start en deze dag staat in het teken van het doorbreken van vaste patronen. Dinsdag draait het om modus en focus en woensdag om timemanagement. Donderdag treed je buiten je comfortzone door een nacht niet te slapen en vrijdag is een dag van rust en herstel. In het weekend voer je een dialoog met jezelf en plaats je je leven in perspectief. Elke dag brengt opdrachten met zich mee. Geen wereldschokkende, maar wel elke dag om vijf uur opstaan, om tien uur naar bed en minimaal één keer per dag sporten.

Welkom in De Helweek.

Lara Tanke

www.helweek.nl


De schaduwelite door Ewald Engelen

17 november 2014 · Categorieën: Publicaties

Financieel wangedrag

De gevolgen van de economische crisis van 2008 zijn gigantisch geweest. Niet alleen de Nederlandse economie, de schatkist en uw eigen portomonnee werden getroffen, maar ook de financiële sector zelf. Financieel geograaf Ewald Engelen houdt daarvoor een specifieke groep aansprakelijk en betiteld ze in zijn nieuwe boek als ‘de schaduwelite’. Een hecht netwerk van bankiers, advocaten, trustboeren, lobbyisten, toezichthouders en een enkele verdwaalde politicus dat door te framen, te verdraaien en te verzwijgen alles zoveel mogelijk bij het oude probeert te laten: de tijd vóór 2008.

Schaduweliteweb

Engelen hakt de situatie rondom de crisis treffend in tweeën: voor en na de zondeval. In het eerste deel analyseert hij onder andere het Holland Financial Centre (HFC), de informele lobbygroep voor de financiële sector. Hij komt tot de conclusie dat er daar sprake is geweest van financieel wangedrag, vriendjespolitiek en onkunde. Engelen ziet het HFC als het knusse clubhuis van de elite. In het tweede deel komen bekende termen aan bod: de onderzoekscommissie De Wit, Basel I, II en III en het schaduwbankieren. Hij reconstrueert wat er toen in de hoofden van de schaduwelite moet hebben afgespeeld en constateert dat de Gouden Eeuw-mentaliteit, waarbij Nederland het exportland bij uitstek is, nog altijd leeft bij deze groep. Leugens en halve waarheden voeren de boventoon en de hoofdrolspelers die hier aansprakelijk voor zijn, worden met naam en toenaam genoemd.

Engelen stelt in de inleiding van zijn boek dat hij geen oplossing geeft voor een betere financiële wereld. Maar het bewustzijn onder burgers moet wel aangewakkerd worden. Daarom moedigt hij de lezer aan om de confrontatie met hebzuchtige bankiers, falende toezichthouders en zwijgende politici aan te gaan.
Lara Tanke
www.managementboek.nl

Gratis geld voor iedereen

20 oktober 2014 · Categorieën: Publicaties

Ageren tegen de status quo
We leven in tijden waarin bijbelse visioenen uitkomen. Netvliesimplantaten geven blinde mensen weer gedeeltelijk zicht en elke mond kan worden gevuld. Maar echte vooruitgang begint bij wat de kenniseconomie niet kan produceren: wijsheid over het leven. In zijn nieuwe boek ‘Gratis geld voor iedereen’ houdt historicus Rutger Bregman (1988) een pleidooi voor ideeën die de wereld kunnen veranderen.

gratisgeld

Volgens de auteur is het probleem niet dat we het niet goed hebben, maar dat de kennis ontbreekt over hoe het beter kan. Want ondanks dat we eten hebben, een dak boven ons hoofd, onderwijs en al hetgeen wat voor mogelijk wordt gehouden, zijn we niet gelukkig. Het boek neemt de lezers mee door de geschiedenis en laat hen kennis maken met ideeën die tegen de tijdgeest ingaan. Hij pleit voor het openstellen van grenzen, de invoering van het basisinkomen, een werkweek van 15 uur, een ander belastingstelsel en het uitroeien van armoede. Bregman schetst utopieën die niet afgerond zijn, maar waarin de verbeeldingskracht en de hoop levend en actief zijn. Originaliteit is een obsessie van deze tijd, maar daar laat Bregman zich niet door leiden. Er wordt niets gezegd wat nog niet eerder is aangekaart. De synthese, de timing en toepassingen van oude ideeën op nieuwe uitdagingen, die zijn origineel.

‘De moeilijkheid is niet zozeer het ontwikkelen van nieuwe ideeën, maar het ontsnappen aan de oude,’ zei John Maynard Keynes (1838 – 1946) en Bregman opent daarvoor deuren. Zekerheden zijn uit den boze, het stellen van vragen en het opperen van opties de nieuwe maatstaaf.
Lara Tanke
www.rutgerbregman.nl,www.decorrespondent.nl

De Afluisterstaat

16 juni 2014 · Categorieën: Publicaties

afluisterstaat-lr

De NSA en de Amerikaanse spionage- en afluisterdiensten
Edward Snowden, een voormalige NSA-systeembeheerder, heeft een enorm aantal geheime documenten van de NSA in bezit. Glenn Greenwald is de journalist die samenwerkt met klokkenluider Edward Snowden en de eerste artikelen in The Guardian schrijft over de afluisterpraktijken van de Amerikaanse overheid. Samen bedenken ze een strategie om de schokkende, topgeheime documenten naar buiten te brengen.

Zo wordt in ‘De Afluisterstaat’ van Greenwald duidelijk dat er bewust is gekozen om eerst te onthullen dat de NSA miljoenen Amerikanen bespioneert. Dan heb je de aandacht van de Amerikanen, volgens Greenwald. Daarna volgt de onthulling dat berichten verstuurd via Google, Facebook, Skype en andere internetbedrijven worden onderschept. Dan heb je de aandacht van de rest van de wereld. Daar bovenop komt dat enorme drama van die mysterieuze jongen (Snowden) die geheime documenten had gestolen en zijn leven in de waagschaal stelt om die geheimen te lekken. Dat is entertainment. En dat werkt volgens Greenwald. Het boek met het spannende verhaal van Snowden en Greenwald, aangevuld met nieuwe informatie over het ongekende machtsmisbruik van de NSA en niet eerder verschenen documenten, leest inderdaad als een thriller.

Greenwald is kritisch op de gevestigde media. Hij keert zich fel tegen hun gewoonte overheidskritische reportages niet te publiceren. De grootste onthullingen moeten volgens Snowden en Greenwald nog komen; het is de volgende stap in de strategie. Het debat is in ieder geval gaande. Niet alleen over wat de inlichtingsdiensten doen, maar ook over privacy, de macht van de overheid, de Verenigde Staten, en de rol van de journalistiek.
Glenn Greenwald – De afluisterstaat – Edward Snowden, de NSA en de Amerikaanse spionage- en afluisterdiensten – Lebowski 2014
Marrie de Priester
www.lebowskipublishers.nl

Kapitalisme in de 21ste eeuw

19 mei 2014 · Categorieën: Publicaties

Groeiende ongelijkheid in de westerse wereld
Met zijn boek over de groeiende ongelijkheid in de westerse wereld veroorzaakt de Franse econoom Thomas Piketty een internationale storm. ‘Capital in the Twenty-First Century’ is gebaseerd op een enorme database van gegevens over inkomen en vermogen van de afgelopen 200 jaar. Wat Piketty ontdekte? De economische ongelijkheid neemt sinds de jaren tachtig weer flink toe. Wie rijk is, zal nog rijker worden, terwijl degene die werkt steeds verder achterop raakt. Als overheden niet ingrijpen, gaan we terug naar de extreme ongelijkheid van de negentiende eeuw, waarschuwt Piketty. Dat is gevaarlijk, vindt hij, want extreme ongelijkheid is schadelijk voor de democratie. Een ongelijke verdeling van vermogen betekent een onevenwichtige verdeling van zeggingskracht en invloed.

Piketty-lr

Een paar van zijn voorgangers, zoals Karl Marx en Adam Smith, zeiden het al: het kapitalisme zou zichzelf vernietigen. De groeiende ongelijkheid zou de sympathie voor het communisme hier in het Westen wel eens kunnen aanwakkeren. Hoewel de vergelijking tussen Piketty en Karl Marx, die de basis voor het communisme legde, al meerdere malen is gemaakt, zijn er ook verschillen. Volgens Marx zou gelijkheid er vanzelf komen, terwijl Piketty beweert dat we gelijkheid zelf moeten creëren via fiscale ingrepen, herverdeling van rijkdom, inflatie en monetaire politiek. Al geeft Piketty de voorkeur aan de invoering van een progressieve inkomensbelasting.

Gaan we terug naar een situatie als in de negentiende eeuw, of gaan we op weg naar een nieuw kapitalisme? Een wereldwijde, progressief oplopende belasting voor vermogens boven een miljoen zal niet alleen op bezwaren stuiten, maar is ook moeilijk te organiseren. Hoewel we allemaal in een rechtvaardigere wereld zouden willen leven, doen we daar tot op heden weinig concreets voor. Die intellectuele luiheid is voorlopig nog een van de grootste problemen van vandaag de dag.
Thomas Piketty – Capital in the Twenty-First Century – Harvard University Press 2014
Romy van Dam

www.managementboek.nl

Het Nieuwe Nietsdoen

22 april 2014 · Categorieën: Publicaties

Meer genieten, minder werken
Ruim vijftien jaar nadat het woord ‘onthaasten’ zijn intrede deed, hebben we het drukker dan ooit. De gemiddelde Nederlander voelt het leven aan zich voorbij razen. Politicoloog, planoloog, journalist en schrijver Gerhard Hormann laat je kennismaken met zijn nieuwe manier van leven. In zijn nieuwe boek ‘Het Nieuwe Nietsdoen – Ontdek het geheim van een heerlijk simpel leven’ legt hij in een paar stappen uit hoe het kan: meer genieten, minder werken.

Het-Nieuwe-Nietsdoen-lr

‘Het lijkt wel of we ons aan het begin van de eenentwintigste eeuw in een patstelling bevinden: het klimaat vraagt om minder, de economie om meer, de mens vraagt om vertraging, de samenleving om versnelling.’ Zo citeerde Hormann schrijfster en filosofe Joke Hermsen. Terwijl de overheid de regels rondom bijstandsuitkeringen steeds verder aanscherpt, pleit Hormann in zijn nieuwe boek voor een onvoorwaardelijk basisinkomen en een omgekeerde werkweek: twee dagen werken, vijf dagen vrij. ‘Het Nieuwe Nietsdoen’ is een kritisch verslag dat de lezer aan het denken zet. Het gaat over onthaasten in een nieuw tijdperk en ontspannen in een maatschappij die 24 uur per dag doordendert.

Nietsdoen is voor veel mensen niet eenvoudig, want in de participatiemaatschappij draait alles in de eerste plaats om arbeidsparticipatie. Gerhard Hormann beschrijft hoe hij zelf stap voor stap, met vallen en opstaan, de kunst van het nietsdoen onder de knie krijgt. Langzaam vindt hij zijn weg naar een ‘simpeler’ leven waarin het niet gaat om het vergaren van bezit, het verhogen van status en continu online zijn. Wat ooit begon met het simpelweg aflossen van zijn hypotheek, blijkt voor Hormann de voorbode van een compleet ander leven.
Gerhard Hormann – Het Nieuwe Nietsdoen – Ontdek het geheim van een heerlijk simpel leven – Just Publishers 2014
Romy van Dam

Als burgemeesters zouden regeren

24 maart 2014 · Categorieën: Publicaties

Opkomende steden
Het democratisch systeem gaat een moeilijke tijd door, dat is duidelijk. De parlementaire democratie die bijna 200 jaar geleden is ontworpen, biedt niet langer een antwoord op onze hedendaagse problemen. Veel mensen hebben door de jaren heen het gevoel gekregen dat hun stem geen waarde meer heeft. De nationale politiek en politici luisteren niet. Het vertrouwen in hen is weg.

Week-12-Als-burgemeesters-zouden-regeren

Volgens Amerikaans politicoloog Benjamin Barber zijn onze steden in staat om belangrijke globale problemen aan te pakken. De mens is een verstedelijkte soort en we voelen ons thuis in de stad. Meer dan de helft van de wereldbevolking woont in stedelijk gebied. Dit percentage zal naar verwachting alleen nog maar verder oplopen. Burgers voelen zich meer betrokken bij het lokale bestuur en de burgemeesters van de stad, want zij zijn degenen die tastbare resultaten weten te leveren. Daarbij herkennen mensen zich in de burgemeesters, ze komen uit de buurt, het zijn homeboys.

Steden die regeren. Dat zou een alternatief zijn voor de vele partijen die steeds meer op elkaar zijn gaan lijken, de kieslijsten en de beloften die niet worden nagekomen. Maar om als stad een sterke stem te hebben in mondiale zaken en om werkelijk iets te kunnen bereiken, zullen ze volgens Barber eerst hun krachten moeten bundelen. Dat zou volgens de politicoloog het begin zijn van een nieuwe wereld met de meest democratische aanpak van mondiale problemen die ooit heeft bestaan. Een wereld waarin grenzen overschreden worden en steden en burgers vaker en eenvoudiger kunnen samenwerken en communiceren. Een herleving van de democratie.
Romy van Dam
www.ifmayorsruledtheworld.com